Επιστροφή
στο blog! Καιρός ήταν…
Ο ορισμός
της τέχνης είναι μάλλον κάτι δύσκολο να αποτυπωθεί σε μια πρόταση απόλυτη και
ολοκληρωμένη, πόσο μάλλον να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε να θέτει σαφή όρια αλλά
και να μην επιδέχεται αμφισβήτηση. Ενδεχομένως, ως έργο τέχνης να νοείται (και)
οποιοδήποτε ανθρώπινο δημιούργημα, του οποίου η αισθητική αξία επιβάλλεται στην
πρακτική του αξία… Ίσως να συμφωνείτε, ίσως όχι, πάντως το έργο τέχνης γίνεται
για να ευχαριστήσει, να ενθουσιάσει, να δημιουργήσει την ανάμνηση του
πρωτότυπου και μοναδικού. Από αυτό μπορούμε να κρατηθούμε, ε?
Όχι, δε
γράφω και σ’ άλλο blog, ούτε μπέρδεψα τα άρθρα. Επειδή όμως η ανάγκη του δημιουργού
να τέρψει, φτιάχνοντας κάτι πρωτότυπο, συμπεριλαμβάνει και τους δημιουργούς
αυτοκινήτων και βέβαια κυρίως τους σχεδιαστές, υπάρχουν παραδείγματα που
επιβεβαιώνουν ότι και στην αυτοκίνηση υπάρχουν έργα τέχνης, ολόκληρα αυτοκίνητα
ή τμήματά τους…
1. Ferrari
250 gto
Στα βαθιά…
Το συγκεκριμένο αυτοκίνητο κατασκευάστηκε, από το 1962 ως το 1964, σε μόλις 39
κομμάτια, προκειμένου η εταιρεία να αποκτήσει πιστοποίηση για να συμμετάσχει
στο Group 3 των αυτοκινήτων Τουρισμού. Η πλάκα είναι ότι απαιτούνταν 100 minimum, αλλά η Ferrari «δούλεψε» τη FIA, φτιάχνοντας πλακέτες αρίθμησης με
αριθμούς άνω του 39, ως και το 100, για μοντέλα που δεν υπήρχαν!!! Μαγκιά…
Το ίδιο το
αυτοκίνητο πάντως, αν και κατασκευάστηκε ως ένα απόλυτα ανταγωνιστικό
αυτοκίνητο αγώνων, λόγω σπανιότητας, αλλά και λόγω του υπέροχου σχήματός του,
έφτασε να ‘ναι εξαιρετικό αντικείμενο για συλλέκτες, με το ακριβότερο να
πωλείται σε δημοπρασία για 35 εκατομμύρια $! Όχι κι άσχημα, αν σκεφτούμε ότι
ανταγωνίζεται εύκολα έναν αυθεντικό Picasso (για τα επίπεδα ενός αυθεντικού
Παχατουρίδη, δύσκολα…) Το ίδιο το σχήμα της ενέπνευσε και καλλιτέχνες να την
κάνουν γλυπτό (αυτό στη φωτογραφία ανήκει στον Ελβετό γλύπτη Dante). Προσωπικά, θεωρείται ο ορισμός του
αυτοκινήτου – έργου τέχνης, με τους ορισμούς να «παλεύουν» για την υπεροχή…
2. Alfa
Romeo 8C
Κατά τον Jeremy Clarkson (ούτε εγώ τον πάω, αλλά τι να
κάνουμε), το συγκεκριμένο αυτοκίνητο ορίζεται ως έργο τέχνης, διότι, αν και θα
μπορούσε να είναι ένα καλύτερο οδηγικά αυτοκίνητο, τελικά δεν είναι. Έτσι, η
μοναδική του εμφάνιση το καθιστά ως ένα, απαλλαγμένο πια από κάθε πρακτική του
υπόσταση και χρησιμότητα, αυτοκίνητο το οποίο θα ‘πρεπε να πωλείται με 4
στηρίγματα για τον τοίχο, προκειμένου να εκτεθεί! Δεν είναι κακός αυτός ο
ορισμός, πάντως, για ένα αυτοκίνητο το οποίο, κακά τα ψέματα, φτιάχτηκε για να
τονώσει το σπορ προφίλ της Alfa. Τα καταφέρνει μια χαρά, απλά, στον τομέα του
σχεδίου, φτιάχτηκε μάλλον χωρίς άλλα περιθώρια βελτίωσης.
3. Το πίσω τμήμα και οι εξατμίσεις του Pagani Zonda F
Ε, Γιάννη?
Το συγκεκριμένο παράδειγμα προέρχεται από ένα αυτοκίνητο
υπέροχα φτιαγμένο, στο οποίο όμως το κάθε τμήμα εξυπηρετεί το σκοπό της άριστης
διαχείρισης της ροής του αέρα: αεροτομές, σπόιλερ, εισαγωγές, εκφράζουν το πιο
αρμονικό «δέσιμο» μερών αυτοκινήτου επιδόσεων. Το πίσω μέρος δεν ξεφεύγει από
τον κανόνα, όμως η 4πλη εξάτμιση από τιτάνιο, στο κέντρο της πίσω όψης, που
συμβάλλει και στις επιδόσεις του συνόλου, θεωρώ ότι θα ήταν εξίσου γνωστή ως
σχήμα έστω κι αν έκανε το ακριβώς αντίθετο!
4. Τα πίσω φωτιστικά σώματα της Maserati 3200 gt
Πρόκειται
έτσι κι αλλιώς για ένα πολύ όμορφο αυτοκίνητο, από το οποίο κάποιος μπορεί εν
τούτοις να ξεχωρίσει είτε το εσωτερικό είτε τα πίσω φωτιστικά. Επιλέγω τα
δεύτερα, κυρίως γιατί επιτελούν ένα απλό έργο με το περισσότερο στυλ που μπορεί
να υπάρξει, όντας ταυτόχρονα εξαιρετικά απλά. Η εταιρεία στο ανανεωμένο μοντέλο
αλλά και στον αντικαταστάτη του τα άλλαξε με ένα σχέδιο το οποίο θα μπορούσε να
προέλθει από οπουδήποτε. Κρίμα, αλλά από την άλλη, ας σκεφτούμε ότι δε γίνεται
συνέχεια να κινείται μια σχεδιαστική ομάδα στην κορυφή.
5. Οι πόρτες της Mercedes – Benz SL Gullwing (αλλά και οι αγωγοί εξαγωγής αέρα
από τον κινητήρα)
Επίσης πρόκειται
για ένα πασίγνωστο σχήμα, το οποίο αν και βρήκε πολλούς μιμητές, από πρωτότυπα
σχέδια ως και βελτιωτικούς οίκους, παραμένει μοναδικό και σημείο αναφοράς.
Ειδικά, βλέποντας κανείς το αυτοκίνητο από πίσω και με τις πόρτες ανοιχτές, με
τα λιτά φανάρια και τις απόλυτα ισορροπημένες καμπύλες στο τελείωμα του πίσω
μέρους, αναρωτιέται αν υπάρχει πιο αρμονική εικόνα σχεδίου σε αυτοκίνητο.
Δύσκολα… Σχεδιαστικά ιδιαίτεροι ήταν και οι αεραγωγοί στα εμπρός φτερά, για ένα
σχέδιο, σίγουρα στα 5 καλύτερα όλων των εποχών.
6. BMW
3.0 CSL
Και για το
τέλος… Δεν ξέρω τι λέει ο κόσμος, πάντως ξεφεύγοντας από την κατηγορία των
υπεραυτοκινήτων με τα πολλά άλογα και τα μοναδικά οδηγικά χαρακτηριστικά, σε
έναν τέλειο κόσμο με λιγότερη φορολογία, αυτό θα ήταν το classic car που θα ήθελα να έχω, ίσως και για
καθημερινή μετακίνηση. Θεωρώ ότι ανήκει στην κατηγορία των αυτοκινήτων που με
την 1η ματιά δεν συγκινούν, παρ’ όλα αυτά, από πλευράς ισορροπημένης
εμφάνισης, το αυτοκίνητο αυτό δεν το ερωτεύεσαι, απλά το αγαπάς διαχρονικά.
Δεν περιμένω να συμφωνήσει κάποιος μαζί μου, αλλά πρόκειται για προσωπική αδυναμία, οπότε δεν τ’ αφήνω
απ’ έξω. Πρόκειται πάντως, αν και δεν του φαίνεται, επίσης για σπάνιο και ακριβό
αυτοκίνητο (κατασκευάζονταν κάποιες εκατοντάδες από κάθε έκδοση, μόλις πάνω από
30.000 κομμάτια συνολικά σε ένα βάθος 7 ετών)
Μετά από το
παραλήρημα των πανάκριβων αυτοκινήτων, το άρθρο θα γίνει εντελώς προσωπικό.
Αυστηρά υποκειμενικά, λοιπόν, θεωρώ ότι το καλό σχέδιο πρέπει να πληρώνεται,
δεν πρέπει όμως να αποτελεί ακριβό αξεσουάρ. Με 2 τρόπους γίνεται αυτό: Α) με το σχεδιασμό εξωτικών και ακριβών αυτοκινήτων,
οπότε το καθένα θα κοστίζει τόσο, ώστε να ικανοποιεί την εταιρεία, τους μηχανικούς
αλλά και το σχεδιαστή που το έφτιαξε, ή Β) με το να δοθεί βαρύτητα στον
αισθητικά και όχι μόνο μηχανικά/πρακτικά ανώτερο σχεδιασμό σε καθημερινά
μοντέλα, ώστε να αυξηθούν οι πωλήσεις και τα κέρδη, λόγω εμφάνισης, να είναι
αυξημένα για έναν μέσο κατασκευαστή. Σε προσιτά αυτοκίνητα, λοιπόν, υπάρχουν
στοιχεία που να τραβάνε το μάτι του αγοραστή τόσο, ώστε να μη μιλάμε για τέχνη,
αλλά σίγουρα για αισθητική ανωτερότητα? Σίγουρα ναι, εν τούτοις όμως, ρόλο
παίζει και το για πόσο η συχνή προβολή ενός όμορφου σχεδίου αυτοκινήτου μπορεί
να συγκινήσει. Όχι πολύ, φαντάζομαι συμφωνούμε όλοι.